Gecikme zammı nedir?
Gecikme zammı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesinde düzenlenmiştir. Kesinleşmiş bir kamu alacağı vadesinde ödenmediğinde, ödeme yapılana kadar geçen süre için borç aslı üzerinden aylık oranla işleyen bir yaptırımdır.
Kapsamına vergiler (gelir, kurumlar, KDV, ÖTV), motorlu taşıtlar vergisi, emlak vergisi, SGK primleri ve idari para cezaları gibi kamu alacakları girer.
Gecikme zammı ile gecikme faizi farkı
İkisi sık karıştırılır ancak farklı durumlarda uygulanır:
- Gecikme zammı — beyan edilmiş, tahakkuk etmiş ve vadesinde ödenmemiş borçlara uygulanır. Dayanağı 6183 sayılı Kanun m.51.
- Gecikme faizi — vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararı sonucu sonradan tarh edilen vergilerde, verginin normal vadesinden tahakkuk tarihine kadar işler. Dayanağı Vergi Usul Kanunu m.112.
Oranları aynıdır; hangi dönem için işlediği farklıdır.
Hesaplama nasıl yapılır?
- Zam, vadeyi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
- Tam aylar için aylık oran uygulanır.
- Bir aydan kısa süreler (ay kesirleri) için günlük oran kullanılır; günlük oran, aylık oranın 30'a bölünmesiyle bulunur.
- Hesap yalnızca borç aslı üzerinden yapılır. İşlemiş zam tutarına yeniden zam yürütülmez, yani bileşik faiz uygulanmaz.
- Gecikme süresi içinde oran değişmişse, her dönem kendi oranıyla ayrı ayrı hesaplanır ve toplanır.
Vergi ziyaı cezası varsa
Vergi aslıyla birlikte kesilmiş bir vergi ziyaı cezası bulunuyorsa, gecikme zammı ikisinin toplamı üzerinden hesaplanır. Bu araçta borç aslı alanına toplam tutarı girerek aynı sonucu alabilirsiniz.
Oran değişiklikleri
Gecikme zammı oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değişebilir. Yürürlükteki oranlar:
| Yürürlük tarihi | Aylık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 13.11.2025 | %3,7 | 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 21.05.2024 | %4,5 | 8484 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 14.11.2023 | %3,5 | 7782 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 21.07.2022 | %2,5 | 5801 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 30.12.2019 | %1,6 | 1947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 02.10.2019 | %2 | 1592 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 01.07.2019 | %2,5 | 1266 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 05.09.2018 | %2 | 62 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 19.10.2010 | %1,4 | 2010/965 sayılı BKK |
| 19.11.2009 | %1,95 | 2009/15565 sayılı BKK |
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı, "Gecikme Zammı Oranı" tablosu. Tablo 19.11.2009 ve sonrasını kapsar; daha eski dönemlerde kademeli oran yapısı uygulandığından bu araç o dönemleri hesaplamaz.
Ödeme yapmadan önce
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Kesin borç tutarınızı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya bağlı bulunduğunuz vergi dairesinden öğrenebilirsiniz. Yapılandırma, tecil veya uzlaşma gibi durumlarda hesap farklı yürür.